طبق قانون برای توقف نشدن روند درمان و جبران ضرر زیان‌دیده، خسارت ابتدا از بیمه شخص ثالث همان خودرو پرداخت می‌شود. اما مالک یا راننده خودرو می‌تواند به دلیل بی‌احتیاطی مسافر، افت قیمت خودرو و از بین رفتن تخفیفات بیمه، دادخواستی را علیه مسافر در شورای حل اختلاف ثبت کرده و تقاضای بازیافت خسارت کند.

در این حالت، خسارت وارد شده به پهلوی ماشین یا موتورسیکلت عبوری، از محل بیمه شخص ثالث خودروی متوقف (پارک‌شده) جبران می‌شود. اما برای جبران خسارت وارده به لنگه دربِ خودروی مقصر، مالک فقط می‌تواند از بیمه بدنه خودروی خود استفاده کند.

بله، بر اساس ردیف ۱۲۷ جرایم رانندگی مصوب ۱۴۰۳، باز کردن بی‌احتیاط درب خودرو (چه در حال حرکت و چه در توقف) و همچنین باز گذاشتن درب وسیله نقلیه در سمت سواره‌رو به صورت مستقل تخلف محسوب شده و شامل جریمه نقدی می‌شود.

خیر، اصطلاح رعایت فاصله عرضی متراژ عددی ثابتی (مثل ۱ یا ۱.۵ متر) ندارد؛ اما در صورتی که عدم رعایت فاصله جانبی با عدم توجه به جلو همراه شود و منجر به تصادف گردد، در مصوبه ۱۴۰۳ تحت عنوان تخلف کد ۱۵۳ شناخته شده و جریمه نقدی به همراه دارد.

در پرونده‌های تصادف، کارشناسان رسمی دادگستری و شرکت‌های بیمه برای تعیین مقصر، رسم کروکی و پرداخت خسارت منحصراً به مواد آیین‌نامه ۱۳۸۴ استناد می‌کنند که مسئولیت مدنی را مشخص می‌کند. اما مصوبه جریمه‌های ۱۴۰۳ تنها مرجعی است که افسر پلیس پس از تشخیص مقصر، برای ثبت کد تخلف و صدور قبض جریمه نقدی از آن استفاده می‌کند.

بر اساس مراجع کارشناسی و ماده ۱۸۷ آیین‌نامه، اگر درب خودرو به سمت حاشیه راه باز شود و با دوچرخه یا عابر در حاشیه راه برخورد کند، شخصی که درب را باز کرده مقصر کامل حادثه است.

در این سناریو، اگر خودروی عبوری با جلوی ماشین (سپر) یا گلگیر جلوی موتور مستقیماً به درب باز برخورد کند، بر اساس ماده ۱۸۰ آیین‌نامه، راننده عبوری ۱۰۰٪ مقصر است. دلیل آن این است که درب از قبل باز مانده در حکم یک مانع ثابت بوده و راننده عبوری به دلیل عدم توجه به جلو مقصر شناخته می‌شود.

در این حالت که لبه درب خودرو با پهلوی خودروی شما یا موتورسیکلت در حال عبور برخورد می‌کند، طبق ماده ۱۸۷ آیین‌نامه، شخصی که درب را باز کرده ۱۰۰٪ مقصر است. از نظر فنی، باز شدن ناگهانی درب فرصت هرگونه واکنش و ترمز را از راننده عبوری سلب می‌کند.

کارشناسان راهنمایی و رانندگی برای تعیین مقصر در این نوع تصادفات، وضعیت را بر اساس نقطه برخورد روی بدنه خودروها بررسی می‌کنند. به طور کلی این تصادفات در دو حالت خلاصه می‌شوند: برخورد با «پهلوی وسیله نقلیه در حال عبور» یا «برخورد مستقیم و از جلو» با دربی که از قبل باز بوده است.

در تصادفاتی که هر دو وسیله نقلیه با درصدهای متفاوتی مقصر باشند (مثلاً یکی ۳۰ درصد و دیگری ۷۰ درصد)، مسئولیت پرداخت دیه به صورت کاملاً مساوی (۵۰-۵۰) تقسیم می‌شود و درصد تعیین‌شده در کروکی پلیس، تأثیری در میزان سهم پرداخت دیه ندارد.

• حتماً با پلیس ۱۱۰ تماس بگیرید تا فاقد گواهینامه بودن مقصر در کروکی ثبت شود و توافق شفاهی نکنید.
• مراقب باشید: هرگز پیش از واریز کامل مبلغ توسط شرکت بیمه، در دفترخانه رضایت محضری یا اعلام گذشت مطلق ندهید؛ زیرا در این صورت بیمه از پرداخت الباقی خسارت خودداری خواهد کرد.

از نظر کیفری، شما به عنوان معاونت در جرم تحت تعقیب قرار می‌گیرید. اما از نظر مالی و بیمه‌ای، شرکت بیمه پس از پرداخت خسارت، مبلغ را فقط از راننده مسبب حادثه پس می‌گیرد و حق دریافت خسارت یا دیه از مالک خودرو را ندارد.

خیر. رانندگی با موتورهای گازی و برقی نیز نیازمند گواهینامه مخصوص است. رانندگی با این وسایل بدون گواهینامه جرم محسوب شده و در صورت تصادف، علاوه بر مجازات کیفری، شرکت بیمه مبالغ پرداختی را از راکب پس خواهد گرفت.

خیر. راننده‌ای که هم مقصر حادثه باشد و هم گواهینامه نداشته باشد، به طور کامل از پوشش بیمه حوادث راننده و حمایت‌های صندوق تأمین خسارت‌های بدنی خارج است و هیچ‌گونه دیه‌ای به او یا خانواده‌اش تعلق نخواهد گرفت.

بله، قانون کاملاً حامی زیان‌دیده است. شرکت بیمه موظف است تمام خسارت‌های مالی و جانی را به فرد زیان‌دیده پرداخت کند. اما پس از پرداخت، از طریق طرح دعوی در دادگاه، تمام مبلغ (به علاوه هزینه‌های دادرسی و خسارت تأخیر) را از راننده مقصرِ فاقد گواهینامه پس می‌گیرد (ریکاوری می‌کند).

خیر. دادگاه برای قتل غیرعمد و نداشتن گواهینامه دو مجازات جداگانه در نظر نمی‌گیرد. نداشتن گواهینامه صرفاً عامل تشدیدکننده یک مجازات واحد است که در بسیاری از موارد با توجه به شرایط متهم، دادگاه آن را به حبس کمتر یا جزای نقدی تبدیل می‌کند.

خیر، میزان حبس کاملاً به نتیجه حادثه بستگی دارد:

1. اگر تصادف منجر به فوت شود، مجازات سنگین ۶ ماه تا ۳ سال حبس دارد.
2. اگر تصادف جرحی (غیر فوتی) باشد، میزان حبس کمتر است.

در واقع نداشتن گواهینامه یک «عامل تشدیدکننده» است که مجازات را سنگین‌تر کرده و می‌تواند باعث ۱ تا ۵ سال محرومیت از رانندگی شود.

رعایت نکردن شروط و محدودیت‌های درج‌شده روی گواهینامه، دقیقاً به منزله نداشتن گواهینامه است. در صورت بروز تصادف در این وضعیت، علاوه بر درگیر شدن با مجازات‌های کیفری، شرکت بیمه تمام خسارت پرداختی را از شما پس خواهد گرفت.

• قبولی در آزمون: تا زمانی که کارت فیزیکی صادر نشده باشد، شما قانوناً حق رانندگی ندارید و در صورت تصادف «فاقد گواهینامه» محسوب می‌شوید.
• گواهینامه تاریخ‌گذشته: انقضای اعتبار زمانی باعث سلب صلاحیت رانندگی نمی‌شود و مشمول مجازات‌های تشدیدشده راننده بدون گواهینامه نخواهید بود.

بله. بر اساس ماده ۷۲۳ قانون مجازات اسلامی، صرفِ نشستن پشت فرمان بدون داشتن گواهینامه (یا با گواهینامه غیرمرتبط) جرم است. مجازات این کار برای بار اول تا دو ماه حبس تعزیری یا جزای نقدی است (که معمولاً به جزای نقدی تبدیل می‌شود) و در صورت تکرار، به دو تا شش ماه حبس تشدید خواهد شد.